Praca na dachu – jakie wyposażenie należy posiadać?

Jak bardzo niebezpieczna jest praca na wysokości?

Bardzo niebezpieczna, nie ma co do tego żadnych wątpliwości. Tego rodzaju praca wiąże się z poważnymi konsekwencjami – możliwością utraty zdrowia, a nawet życia. Dane Państwowej Inspekcji Pracy mówią jasno, że ponad połowa wypadków ciężkich i śmiertelnych to upadki z wysokości. Większość tych zdarzeń dotyczy właśnie zadań wykonywanych na dachach. Nieprzypadkowo takie prace zaliczane są jako szczególnie niebezpieczne (jako takie, w których ryzyko wypadkowe jest większe niż przy pracach innego rodzaju), czego potwierdzenie znajdziemy w rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w rozdziale 6. „Prace szczególnie niebezpieczne” ppkt. E ¹⁾.

Kto ponosi odpowiedzialność za wypadek podczas prac na dachu?

Zgodnie z polskimi przepisami pełną odpowiedzialność w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy ponosi osoba nadzorująca pracę, którą może być pracodawca lub kierownik. I na nic się zdają tłumaczenia, że nie da się przypilnować każdego pracownika, bo są inne zadania i inne obszary do kontrolowania i zarządzania. Przepisy nie pozostawiają wątpliwości – mówią, że na dachach, na których nachylenie wynosi powyżej 20%, wszyscy tam przebywający muszą być odpowiednio zabezpieczeni przed upadkiem z wysokości. W przypadku dachów do 20% nachylenia zabezpieczenie dotyczy zaś osób pracujących w pobliżu krawędzi dachu.

Praca na dachu – jakie są najważniejsze obowiązki pracodawcy?

Żeby się tego dowiedzieć, należy wziąć pod uwagę przytoczone wcześniej rozporządzenie, które jasno określa najważniejsze obowiązki pracodawcy. To przede wszystkim bezpośredni nadzór nad pracami wyznaczonych osób, ale również szereg innych zadań. Powinien on zapewnić organizacyjne i techniczne środki zabezpieczające właściwe dla rodzaju wykonywanych prac (m.in. asekuracja pracujących, środki ochrony zbiorowej, środki ochrony indywidualnej itp.), przestawić instruktaż pracowników, obejmujący imienny podział pracy, kolejność wykonywanych zadań, wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy poszczególnych czynnościach, dostęp do miejsc wykonania prac szczególnie niebezpiecznych wyłącznie dla upoważnionych i odpowiednio poinstruowanych osób.

Sprzęt ochrony indywidualnej – co do niej zaliczamy?

Aby praca na dachu była bezpieczna, musi zostać zapewniony dostęp do sprzętu ochrony indywidualnej. Absolutną podstawą są szelki (lub uprząż) oraz kask (hełm) przemysłowy. Szelki powinny mieć 1 lub 2 punkty wpięcia zgodnie z normą EN 361 ²⁾. Znajdują się one na poziomie klatki piersiowej lub pleców, a ich głównym zadaniem jest ochrona przed upadkiem z wysokości. Kask do prac na wysokości powinien mieć normę EN 397 ⁴⁾ i posiadać 4-punktowy system mocowania. Niezwykle ważne są liny – podczas pracy na dachu musimy posiadać dwie – roboczą i asekuracyjną. Pierwsza z nich służy do przemieszczenia się, druga do ochrony przed upadkiem. Koniecznie trzeba też pamiętać o asekuracji, którą łączy się szelki pracownika z liną. Specjalnie zaprojektowane do tego celu przyrządy autoasekuracyjne o normie EN 353 ³⁾ są wpięte w linę, dzięki czemu mogą poruszać się po nieswobodnie zarówno w górę, jak i dół. Jeśli dojdzie do upadku bądź potknięcia, przyrząd blokuje się na linie, powstrzymując rozwój przykrych zdarzeń, mogących się skończyć poważną kontuzją. Warto jednocześnie zwrócić uwagę, że tego rodzaju przyrząd asekuracyjny został tak skonstruowany, że zablokuje się nawet w sytuacji, jak odruchowo zaciśniemy na nim dłonie.

Jakie wyposażenie należy posiadać pracując na dachu?

Podsumujmy. Oto lista elementów wyposażenia niezbędnego do pracy na dachu:

• szelki z jednym lub dwoma punktami wpięcia (norma EN-361)
• kask spełniający normę EN-397 z 4-punktowym systemem mocowania
• lina robocza
• lina asekuracyjna
• przyrządy autoasekuracyjne do liny asekuracyjnej.

Nie ma wątpliwości, że praca na dachu jest niebezpieczna, dlatego też każdy pracownik wykonujący takie zadania powinien mieć dostęp do odpowiedniego sprzętu. Musi być właściwie poinstruowany i wiedzieć, jak zachować się w różnych sytuacjach. To ogromna odpowiedzialność dla pracodawcy lub kierownika budowy.

Źródła:

1. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
2. PN-EN 361:2005 Środki ochrony indywidualnej chroniące przed upadkiem z wysokości. Szelki bezpieczeństwa.
3. PN-EN 353-1:2005 Środki ochrony indywidualnej chroniące przed upadkiem z wysokości. Część 1: Urządzenia samozaciskowe ze sztywną prowadnicą.
   PN-EN 353-2:2005 Środki ochrony indywidualnej chroniące przed upadkiem z wysokości. Część 2: Urządzenia samozaciskowe z giętką prowadnicą.
4. PN-EN 397:2012 Przemysłowe hełmy ochronne